Kornelije Stanković je bio istaknuti srpski kompozitor, melograf i pijanista, poznat kao prvi Srbin s najvišim muzičkim obrazovanjem. Rođen u avgustu 1831. godine u Budimu, u kvartu Taban, Stanković je poticao iz ugledne građanske porodice. Njegova muzička karijera počela je rano, a posebno zanimljivo je to što je doživeo izuzetne uticaje iz svog okruženja, gde je srpska zajednica bila veoma aktivna i ugledna.
Rano je izgubio roditelje, a osnovnu školu završio je u Aradu, gde je kao mladić bio u kontrolisanoj srpskoj zajednici. Njegovo visoko obrazovanje obezbedila mu je plemićka porodica Riđički koja ga je stipendirala za studije muzike u Beču. Tamo je učio mnoge muzičke veštine kao što su harmonija, kontrapunkt i kompozicija, pod mentorstvom poznatog dvorskog orguljaša Simona Sehtera.
Stanković je za vreme svog školovanja svakodnevno vežbao klavir, a inspirisan tadašnjim muzičkim trendovima, komponovao je valcere i kadrile. Kako je rastao kao umetnik, Stanković se okrenuo prikupljanju i obradi narodne muzike, postajući značajan nacionalni romantik. Njegovi radovi kao melografa rezultirali su nizom publikacija „Srpske narodne pesme“ koje su objavljivane između 1851. i 1863. godine. Ove zbirke nisu obuhvatale samo muziku sa teritorija Vojvodine, već i centralne Srbije koju je posetio.
Pored narodnog nasleđa, Stanković je bio i autor muzike za pesme savremenih srpskih pesnika, uključujući Јову Zmaja i Đuru Jakšića. Svoj prvi susret sa knezom Mihailom Obrenovićem doživeo je u Beču, gde je predstavio muzičku obradu pesme koja je nosila veliki značaj za narod.
Duhovna muzika ga je takođe privlačila, te je prikupljao i harmonizovao crkvene pesme. Njegova „Liturgija“ prvi put je izvođena na Uskrs 1852. godine u ruskoj crkvi u Beču. Njegov rad pozitivan je uticao na muzičko nasleđe srpskog naroda, a zahvaljujući iniciativi patrijarha Josifa Rajačića, Stanković je često boravio u manastirima Fruške gore, gde je upotpunio svoja saznanja o tradicionalnoj srpskoj muzici.
Kao usavršeni muzički pedagog, Stanković je 1863. i 1864. godine bio dirigent Beogradskog pevačkog društva i osnovao pripremni muzički hor, čime je postavio temelje muzičkog obrazovanja kod Srba. Takođe je osmislio program za „Pravitelstvenu školu muzike“ koja je trebala da se osnuje u Beogradu.
Njegova muzička dela imala su uticaj i izvan granica Srbije. Stanković je među prvim muzičarima koji su privukli pažnju stranih kompozitora, posebno ruskih. Najvidljiviji primer ove inspiracije možemo videti kroz radove kao što su „Srpsko-ruski marš“ Petra Iljiča Čajkovskog, koji je bio inspirisan Stankovićevom zbirkom narodnih pesama.
Nažalost, Stanković je bio bolestan od tuberkuloze, koja ga je mučila od studentskih dana. Iako mu je zdravlje slabilo, nastavio je da doprinosi srpskoj muzičkoj sceni sve do 1865. godine kada je preminuo u Budimu, u svom 34. godini. Njegovi posmrtni ostaci su osamdeset godina kasnije preneseni na Beogradsko novo groblje, čime je njegov doprinos muzici trajno obeležen.
Kornelije Stanković ostaje upamćen kao ključna figura u srpskoj muzičkoj tradiciji, čiji je rad pomogao oblikovanju muzičkog nasleđa koje se i danas proučava i unapređuje. Njegova vizija i posvećenost očuvanju i unapređenju srpske muzike ostavile su dubok trag u istoriji kulture i umetnosti Srbije.
