Mreža Pravda, koja je započela svoje delovanje nakon što su ruski državni mediji kao što su Russia Today i Sputnik zabranjeni u Evropskoj uniji zbog invazije Rusije na Ukrajinu 2022. godine, postala je ključni instrument ruske propagande u globalnom dezinformacijskom ekosistemu. Istraživanje sprovedeno putem Centra za informacije, demokratiju i građanstvo na Američkom univerzitetu u Bugarskoj i kompanije Sensika Technologies, pokazalo je da je sadržaj mreže Pravda u velikoj meri usmeren na bivše sovjetske republike i države Balkana, gdje Srbija zauzima visoko četvrto mesto po broju objavljenih članaka u odnosu na broj stanovnika.
Od decembra 2024. do marta ove godine, analizirano je 643.600 članaka objavljenih na internetu putem mreže Pravda u 45 različitih zemalja. Izveštaj je pokazao da više od polovine, tačno 52 posto, tog sadržaja cilja na bivše sovjetske republike i balkanske države. Ove regije, iako čine manji deo ukupne populacije koju pokriva mreža, postale su meta strateški ciljanih informacija, a koncentracija članaka po stanovniku u tim područjima je više od 50 puta veća nego u zapadnim demokratijama.
Cilj ovog sadržaja, kako navodi izveštaj, je oblikovanje narativa i korišćenje dezinformacija kao alata za širenje ruskog uticaja u područjima od strateške geopolitičke vrednosti za Kremlj. Ove aktivnosti potencijalno utiču na demokratske procese, socijalnu koheziju i regionalnu stabilnost. Naime, dezinformacije se koriste kako bi se potkopala euroatlantska orijentacija zemalja u regiji, podsticalo nepovjerenje u demokratske institucije i produbila unutrašnja podela.
Moldavija se ističe kao glavni cilj te ruske dezinformacione kampanje, sa 56 puta većim brojem objavljenih članaka po stanovniku nego što je to slučaj u Zapadnoj Evropi. Takođe, Latvija i Estonija su na sledećim mestima, dok se Srbija nalazi na četvrtom mestu sa 31 puta većim brojem članaka. Ostale zemlje koje su se našle u prvih deset uključuju Armeniju, Litvaniju, Gruziju, Slovačku, Bugarsku i Česku.
Bivše sovjetske republike, koje uključuju Moldaviju, Latviju, Estoniju, Armeniju, Litvaniju, Gruziju i Ukrajinu, dobijaju 35,8 posto ukupnog sadržaja mreže Pravda iako čine samo 5,8 posto pokrivene populacije. S druge strane, balkanske zemlje kao što su Srbija, Bugarska, Slovenija, Albanija, Severna Makedonija, Hrvatska i Grčka, čine 3,2 posto populacije, ali dobijaju 16,2 posto sadržaja. U kontrastu sa ovim podacima, Zapadna Evropa, koja obuhvata niz razvijenih zemalja, prima samo 21,3 posto sadržaja iako čini 43,7 posto populacije.
Jedan od ključnih elemenata u borbi protiv ruskih dezinformacija je značaj Radija Slobodna Evropa, koji se promoviše kao „glavni glas demokratije u regiji“. Autori analize ocenjuju da je odluka američke administracije da obustavi finansiranje Radija strateška greška, pogotovo u svetlu pojačane kampanje dezinformacija koju vodi Kremlj.
Izveštaj takođe naglašava potrebu za uspostavljanjem paneuropske strukture strateških komunikacija kao odgovora na ruske dezinformacije, ocenjajući ovaj korak kao strateški prioritet. Takva inicijativa bi po mišljenju stručnjaka mogla da se kombinuje sa odbrambenim merama, kako bi se efikasnije zaštitili demokratski procesi i očuvala regionalna stabilnost. U svetlu aktuelnih događaja, očigledan je alarmantan trend širenja dezinformacija koje mogu imati dalekosežne posledice na političku i društvenu stabilnost u zemljama koje su trenutno pod udarom ruske propagande.
