Vašington – Astronomi su uspeli da detektuju brze ponovljene radio eksplozije (FRB) iz udaljene galaksije, koja je u naučnim krugovima klasifikovana kao „mrtva.“ Ova otkrića, objavljena u naučnom časopisu „The Astrophysical Journal Letters“, predstavljaju značajan korak u razumevanju ovih intrigantnih fenomena, koji su do sada obično povezivani s mladim zvezdama i aktivnim galaksijama.
Prema podacima iz novog istraživanja, galaksija iz koje potiču ovi signali, poznata kao FRB 20240209A, nalazi se na udaljenosti od oko dve milijarde svetlosnih godina od Zemlje. Ovo otkriće je fascinantno jer se smatralo da većina zvijezda u toj galaksiji nosi starost i uveliko je „mrtva,“ što su kontradiktorne karakteristike koje ne bi trebale da omoguće generisanje FRB signala.
Uprkos tome što su tu značajnu energiju obično povezivali s mladim i aktivnim zvezdama, astronomi su sada suočeni s pitanjem kako i zašto dolazi do emitovanja ovakvih snažnih signala iz galaksije koja se smatrala prerazvijenom i ekonomski „siromašnom“ u smislu energetskih procesa.
Brze ponovljene radio eksplozije prvi put su otkrivene 2007. godine, a od tada su identifikovane stotine takvih signala. Međutim, FRB 20240209A je posebno zanimljiv objekt zbog svoje galaktičke starosti i predpona na kojoj se nalazi. Mnogi naučnici su verovali da se ovi signali mogu uočiti samo u mladićima površinskim galaksijama koje imaju bogatstvo energije potrebne za stvaranje visokofrekventnih radio talasa.
U izjavi za medije, vodeći autor istraživanja, dr. Nikoleta Tasić iz Instituta za astronomiju, rekla je da su istraživači iznenađeni otkrićem jer je vek trajanja zvezda i njihova starost u galaksiji ukazivala na genetsku nemogućnost za ovakvu vrstu radioaktivne aktivnost. „Ovo otkriće nas nateralo da preispitamo naše razumevanje FRB-a i izazovemo ono što smo smatrali da je već jasno,” istakla je ona.
Istraživači su prethodno preveli brojne karakteristike i modele ponašanja FRB-a, vezujući ih za supernove, magnetare ili čak hipotetičke pulseve. Sada, dolazak FRB 20240209A navodi na razmišljanje o mogućim alternativnim izvorima energije koji mogu stvoriti slične signale. U ovom kontekstu, naučnici razmatraju nove teorije koje sugerišu da čak i u staračke galaksije možda postavljaju unutrašnje mehanizme koji se mogu aktivirati u određenim uslovima.
Iako se izdaleka može učiniti kao da su u ovim „mrtvim“ galaksijama prestali svi oblici aktivnosti, ove otkrića pokazuju da duboki svemir i dalje može biti izvor iznenađenja. Zanimljivo je da je još očuvana teorija da galaksije prolaze procese starenja sličnim onima kod pojedinačnih zvezda. Iz ovog razloga, postavljanje pitanja o životu i smrti galaksija, energijama koje one mogu generisati i uticaju koje imaju na okolinu, postaju od kritične važnosti u proučavanju astrofizike.
Uz sve ovakve informacije, istraživači se nadaju da će dalja istraživanja omogućiti detaljnije razumevanje ne samo FRB 20240209A, već i drugih misterioznih izvora radio signala iz dalekih delova svemira. Ovaj napredak u astronomistraiji može otvoriti vrata za dodatne teorije i modele koji bi mogli objasniti kako se galaksije ponašaju, čak i kada to izgleda nemoguće. U svetu astrofizike, svaki novi signal predstavlja potencijalno novo poglavlje u razumevanju složenosti svemira.
