Hrvatska treba da promoviše svest o srpskom jeziku i kulturi
Hrvatska treba više da promoviše svest o srpskom jeziku i kulturi kao sastavnom delu kulturne baštine zemlje, navodi se u Preporukama Sedmog izveštaja o Hrvatskoj Komiteta stručnjaka za Evropsku povelju o regionalnim ili manjinskim jezicima Saveta Evrope. Ove preporuke podrazumevaju promociju srpskog jezika u redovnom obrazovanju i medijima, kao i jačanje upotrebe ćirilice na lokalnom nivou.
U izveštaju se ističe potreba za preduzimanjem odlučnih koraka u promociji poštovanja, razumevanja i tolerancije u društvu u vezi sa srpskim jezikom u Hrvatskoj. Takođe je istaknuto da treba povećati broj opština u kojima se srpski jezik i ćirilica ravnopravno koriste.
Izveštaj na više od 60 stranica detaljno opisuje položaj svakog manjinskog jezika u Hrvatskoj, a Preporuke za trenutnu akciju su ključni deo preporuka za svaki jezik i državu članicu Saveta Evrope. Hrvatska, kao članica Saveta Evrope, dobija preporuke da promeni ili dopuni svoju politiku prema pojedinom manjinskom jeziku.
Komitet stručnjaka je preporučio Hrvatskoj da poboljša zaštitu i promociju srpskog jezika, uz naglasak na ispunjavanju obaveza prema Evropskoj povelji o regionalnim ili manjinskim jezicima. Poseban naglasak stavlja se na obezbeđivanje usluga na srpskom jeziku, kako usmeno tako i pisano.
Savet Evrope takođe poziva vlasti u Hrvatskoj da omoguće korišćenje srpskog (ćiriličnog) pisma u javnim uslugama, promociju srpskog jezika i upotrebu ćirilice u nazivima mesta. Takođe se preporučuje redovno emitovanje televizijskog programa na srpskom jeziku.
Izveštaj konstatuje da je položaj srpskog jezika u Hrvatskoj oslabljen nakon rezultata popisa stanovništva, te da više nije u ravnopravnoj i službenoj upotrebi u nekim delovima zemlje. Komitet stručnjaka ističe da je Povelja zahteva pozitivnu akciju vlasti na promovisanju manjinskih jezika i sistemsko korišćenje istih, što trenutno nije slučaj sa srpskim jezikom.
U Hrvatskoj se manjinski jezici široko koriste u obrazovanju, ali su ograničeni u javnoj upravi i medijskom prostoru, navodi se u izveštaju. Preporuke za unapređenje položaja srpskog jezika podrazumevaju promociju, jačanje upotrebe ćirilice i poboljšanje zaštite manjinskih jezika u zemlji.
Na političkom planu, Predsednik Republike Srpske Milorad Dodik je oštro odgovorio na izjavu šefa hrvatske diplomatije Gordan Grlić Radman, koja je sugerisala da Hrvatsku ne treba stavljati u isti kontekst sa Srbijom kao agresorima u BiH. Dodik je istakao da je Hrvatska bila agresor na BiH tokom rata, te da bi trebala da se suzdrži od komentara na ovu temu. Dodik je takođe podsetio na zločine koje je NDH počinila tokom Drugog svetskog rata.
Ove preporuke i političke tenzije ukazuju na potrebu za većom promocijom srpskog jezika i kulture u Hrvatskoj, kao i za unapređenjem odnosa između Hrvatske i srpske zajednice u zemlji. Postizanje boljeg razumevanja i tolerancije prema srpskom jeziku moglo bi doprineti izgradnji harmoničnijeg društva u Hrvatskoj.
