U pećini na vrelu Đerekarske reke, srpski entomolozi su napravili izuzetno važno otkriće: pronašli su novu vrstu pećinske bube. Ova pećina se nalazi u selu Đerekare, u okolini Tutina, na Pešterskoj visoravni, blizu granice sa Crnom Gorom. Insekt je dobio ime Remyella spanovicae, u čast Ivani Španović, koja važi za našu najbolju atletičarku svih vremena.
Profesor Srećko Ćurčić sa Biološkog fakulteta u Beogradu, u emisiji Euronews jutro, opisao je ovu novu endemičnu vrstu tvrdokrilca kao sitnu, mere između 4 i 5 mm. Buba je depigmentisana i izdužena, delimično smeđe boje. Važno je napomenuti da se pod lupom i jačim osvetljenjem mogu videti unutrašnji organi, što ukazuje na to da je insekt delimično providan. Ima vrlo duge ekstremitete, kako noge tako i antene, pri čemu su tom muškaraca duže od onih ženki, prevazilazeći dužinu telesa.
Ćurčić je naglasio da vrsta nije u stanju da vidi, što je logično s obzirom na to da živi u mraku. Pronađena je u namre da se locira u zadnjem delu pećine. U procesu istraživanja, tim se koristi i prethodni rezultati kako bi se odredila potencijalna mesta za novi pronalazak. Naime, do sada je bilo otkriveno pet vrsta ovog roda remijela, što ukazuje na usku lokalizaciju na području Pešterske visoravni, na stranicama i s druge strane granice.
S obzirom na to da je prethodno u Đerekarama već živeo jedan tip remijele, otkriće nove vrste bilo je iznenađenje znanstvenicima. Kako bi potvrđeni status novog vrste, insekti se nose u laboratoriju gde se vrši dalja analiza. Remyella spanovicae razlikuje se na osnovu DNK za oko 10 procenata od srodnih vrsta.
Da bi se utvrdilo da je reč o novoj vrsti, para se koristi ukupno dve metode: morfološka metoda i molekularna biologija. Obe metode su pokazale znacajne razlike u odnosu na druge slične vrste, čime je proces provere vrste završen sa jasnim rezultatima.
Rod remijela ima egzotičan izgled i živi na ograničenom položaju u planinskim delovima kod Pešterske visoravni, ali ne i u njenom samom centru. Ćurčić je istakao da se stručni termin za takve vrste naziva stenoendemid, što označava specijalizovane vrste koje se nalaze samo na jednom mestu, kao što je u ovom slučaju samo jedna pećina.
Procena starosti ove vrste bube je između dva i pet miliona godina, iako je teško postaviti precizna merenja. Ova metoda postavljanja starosti pruža zanimljive uvide u ekologiju Pešterske visoravni. Prijemnom se smatra da su u tom periodu, na granici između miocena i pliocena, na tom lokalitetu postojala slatkovodna jezera koja su možda omogućila razdvajanju vrsta.
Učenjaci su napomenuli da je vlažnost pećina ključni faktor preživljavanja ovih insekata, jer je voda bila suštinska barijera između različitih vrsta. Osim toga, profesor Srećko Ćurčić je podelio svoj uvid o značaju ovog istraživanja, istakavši da je otkriće nove vrste ne samo doprinos nauci već i osvetljavanje bogate biološke raznolikosti regiona.
Sve informacije i razgovor sa profesorom Ćurčićem mogu se pratiti u video snimku koji prati ovaj tekst. Ova otkrića pružaju nova saznanja o značaju ekosistema u kojem bube žive, kao i o ranjivosti njihovih staništa u svetlu klimatskih promena i drugih ekoloških faktora.
