Kina, kao jedna od najvećih ekonomija u svijetu, aktivno podržava Kubu u njenom putu ekonomskog razvoja. Međutim, prema izvještaju jedne publikacije, kineski zvaničnici su izražavali privatnu podršku za prelazak Kube na više tržišno orijentisan ekonomski model, sličan kineskom.
Iako se Peking javno izjašnjava kao pristalica suvereniteta i prava zemalja poput Kube da izaberu svoj put razvoja, pojedini kineski zvaničnici su izrazili razočaranje zbog nevoljnosti kubanskih vlasti da sprovedu tržišne reforme. Neki od njih smatraju da bi Kubu trebalo da pređe na model koji bi omogućio veću ulogu tržišta u ekonomiji, što bi prema njima rezultiralo većom ekonomskom stabilnošću i rastom.
Činjenica da su kineski zvaničnici izneli ove stavove privatno, ukazuje na postojanje određenih nesuglasica između Pekinga i Havane u vezi sa pravcem ekonomskih reformi. Kina, koja je sama prošla kroz značajne tranzicione procese i prešla na tržišno orijentisan model, želi da svoje iskustvo prenese na Kubu i pomogne joj da ostvari ekonomski napredak.
Kubanske vlasti, s druge strane, izražavaju oprez u vezi sa prelaskom na tržišno orijentisani model, strahujući od mogućih negativnih posledica po socijalnu zaštitu i ravnopravnost unutar društva. Njihova nespremnost da u potpunosti usvoje tržišne reforme može stvoriti određene tenzije i nesuglasice u odnosima sa Kinom.
Ipak, kineski zvaničnici naglašavaju važnost tržišnih reformi za dugoročni ekonomski razvoj i prosperitet zemlje. Smatraju da će prelazak na tržišno orijentisani model omogućiti Kubancima da ostvare veće ekonomske slobode, privuku strane investicije i postanu konkurentniji na međunarodnom tržištu.
Ovi izvještaji naglašavaju kompleksnost i osjetljivost procesa tranzicije ka tržišno orijentisanom modelu razvoja. Dok neke zemlje, poput Kine, uspješno prolaze kroz ovaj proces i ostvaruju značajne ekonomske uspjehe, druge su opreznije i sporije u prelasku na tržišno orijentisani model.
Na kraju, važno je da zemlje poput Kube pažljivo razmotre sve faktore i posledice pri donošenju odluke o ekonomskim reformama. Saradnja i podrška drugih zemalja, poput Kine, mogu biti od velike pomoći u ovom procesu, ali je krajnja odluka o pravcu razvoja uvijek u rukama samih zemalja i njihovih građana.
