Ovo je priča o surovim i okrutnim vremenima kada je ljudski život imao malu ili nikakvu vrednost. U to doba, hrabra i požrtvovna generacija mladih domoljuba i antifašista, različitih nacionalnosti i verovanja, suočila se s turbulentnim događajima u istoriji čovečanstva. Oni su se upustili u bespoštednu borbu protiv moćne vojne sile koja je okupirala njihovu zemlju, pretvarajući ljude u robove. Mnogi od njih su se ubrzo našli na frontu bitke na Sutjesci, gde su se suočili s nemogućim uslovima, ali su, uprkos svemu, nastavili da se bore i na kraju pobedili.
Knjiga „Bitka na Sutjesci – pakao u raju“, autora Šimuna Cimermana, donosi priču o toj strašnoj bitci, njenim uzrocima, toku i značaju. Ono što ovu knjigu čini posebno zanimljivom jeste autorova perspektiva, kao i njegovo lično iskustvo. Cimerman, vrhunski sportista i politolog, istraživao je granice fizičke izdržljivosti kroz extreme sports. Ova iskustva doprinela su njegovom razumevanju napora koje su partizani podneli u toj bitci.
U svojim istraživanjima, Cimerman je naišao na mnoga svedočanstva preživelih boraca, shvatajući da nisu postojale veće ljudske kušnje od onih koje su prošli borci na Sutjesci. Analizirao je kako su se ti mladi ljudi suočili s neprijateljima koji su bili ne samo brojniji, već i superiorniji u naoružanju i logistici. Bili su izloženi neprekidnim napadima, glađu, žeđu, iscrpljenosti, hladnoći i ranjavanju dok su se trudili da zaštite svoje ranjene suborce.
Šimun Cimerman nije samo autor koji se bavi pitanjem partizanske borbe, već je i sportista koji razume fizičke izazove. Rođen 1974. godine u Zagrebu, postao je vrhunski vaterpolist i diplomirao politologiju u SAD-u. Njegova iskustva u ekstremnim sportovima, kao što su trke kroz prirodu, dodatno su oblikovala njegov pogled na težak život partizana. Istražujući bitku na Sutjesci, otkrio je da to nije bila prosta borba na jednom mestu, već da se odvijala na širokom teritoriju.
Cimerman je proveo vreme u knjižnicama, proučavajući dnevnike brigada koje su učestvovale u bitci. Otkrio je gde su prolazili, kako su preživeli sa minimalnim resursima i koji su putevi bili ključni. Njegovo istraživanje, koje je počelo kao plan za vodič, prerastao je u knjigu koja detaljno rekonstruiše genezu partizanskog pokreta i analizira vojne operacije koje su se dogodile.
Iako je napisana modernim jezikom, ova knjiga sadrži jasne vrednosne sudove. Cimerman ističe da je partizanski pokret bio najuspešniji antifašistički pokret otpora u svetu tokom Drugog svetskog rata, jer je porazio tada najveću vojnu silu. Knjiga ne samo da se bavi istorijom, već vraća dostojanstvo partizanima, kojem su se nacionalistički narativi svetili.
Knjiga „Bitka na Sutjesci – pakao u raju“ je više od istraživačkog dela. Dizajnirana je i grafički dobro urađena, s više od stotinu ilustrovano aspekata bitke, kao i mapama i statističkim podacima. Uključuje i web stranicu s GPS uputama za staze koje su partizani koristili.
Na kraju, Cimerman posvećuje svoju knjigu Vjeri Andrijić Ivanišević, poslednjoj heroini Sutjeske, koja i dalje živi i svedoči o tim vremenima. Njena sudbina, kao i sudbina mnogih drugih, predstavlja istinsku sramotu društva koje, umesto da slavi svoje heroje, optužuje preživele. U ovom kontekstu „Bitka na Sutjesci“ postaje važan doprinos razumevanju istorije, identiteta i borbe za pravdu.
