Prošle su četiri godine od trenutka kada je pandemija korona virusa započela, ostavljajući dubok trag na globalnoj zajednici. Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, oko 778 miliona ljudi je zaraženo virusom, a više od sedam miliona su izgubili život. Iako je situacija sa virusom danas mnogo bolja, problem dugog kovida i dalje ostaje ozbiljan izazov. Ova komplikacija, koja uključuje više od 200 simptoma, i dalje pogađa milione ljudi širom sveta, uključujući i Srbiju, te dodatno opterećuje već preopterećen zdravstveni sistem.
Naučnici širom sveta nastavljaju da istražuju uzroke i manifestacije dugog kovida. Različite studije ukazuju na moguće mehanizme iza ovog stanja. Neke sugerišu imunološke disfunkcije, dok druge govore o rezervoarima virusa unutar tela ili problemima sa upalom. U tim istraživanjima, često se naglašava da ljudi sa dugim kovidom pate od niza simptoma kao što su umor, teškoće s koncentracijom, bolovi u mišićima i problemi s disanjem.
Jedno od najnovijih istraživanja, objavljeno u časopisu „Science“, otkriva potencijalni biomarker za otkrivanje dugog kovida kroz analizu promena u proteinima u krvnom serumu. Ova studija je posebno značajna jer otkriva da ne samo oboleli od aktivne infekcije, već i oni koji su preboleli kovid, mogu imati dugotrajne efekte koji se ne mogu zanemariti. Mnogi od njih pate od simptoma mesecima nakon što su se oporavili.
U okviru ovog istraživanja, naučnici su pratili 39 zdravih osoba i 113 pacijenata koji su preležali kovid. Analizirali su više od 6.500 različitih proteina u krvi tokom više od godinu dana. Rezultati su pokazali neregulisanosti u imunološkom sistemu koji može uzrokovati ozbiljne disfunkcije u organizmu. Ove promene su posebno vezane za sistem komplementa, koji igra ključnu ulogu u uklanjanju patogena.
Jedan od glavnih nalaza naučnika iz Univerziteta u Cirihu je da pacijenti sa dugim kovidom imaju izmenjenu koagulaciju krvi i oštećenje tkiva, što može doprineti stvaranju malih krvnih ugrušaka. Ova saznanja dodatno osvetljavaju složenost dugog kovida i njegovu povezanost s raznim organima u telu, uključujući mozak, pluća i creva, zavisno od individualne reakcije imunološkog sistema.
Stručnjaci sugerišu da bi otkrića iz ove studije mogla poslužiti kao temelj za razvoj dijagnostičkih testova koji bi olakšali identifikaciju dugog kovida kod pacijenata. Postoje kompanije koje već razvijaju inhibitore komplementa za lečenje ređih imunoloških bolesti, a ova studija bi mogla podstaknuti istraživanje lečenja dugog kovida.
Simptomi dugog kovida su raznoliki i mogu se kretati od intenzivnog umora i poteškoća s disanjem, preko bolova u mišićima i zglobovima, do problema sa koncentracijom i poremećaja sna. Mnogi pacijenti takođe prijavljuju gubitak ukusa i mirisa, bolove u stomaku, a čak i promene raspoloženja poput depresije i anksioznosti.
Iako ovo istraživanje ne rešava sve misterije dugog kovida, podržava teoriju da imuni sistem ima ključnu ulogu u ovoj bolesti. I dalje je potrebno dodatno istraživanje kako bi se razjasnili svi aspekti dugog kovida, ali je ovo otkriće korak napred ka razumevanju i potencijalnom lečenju ovog kompleksnog stanja.
Na kraju, dugi kovid je po svom uticaju postao jasno svestan problem, i kako se nastavlja borba protiv korone, potreba za razumevanjem i lečenjem dugog kovida postaje sve hitnija. S obzirom na posledice koje ova bolest nosi, važno je nastaviti sa istraživanjem kako bi se svi pacijenti mogli efikasno dijagnostikovati i tretirati.
