Tim naučnika je u okviru misije koja je trajala mesec dana uspeo da mapira ukupno 3.350 burića sa radioaktivnim otpadom na dnu severoistočnog dela Atlantskog okeana. Ova informacija je saopštena nakon povratka tima iz Bresta, gde su se vratili brodom „Atalant“ iz francuske okeanografske flote. Misija, nazvana NODSSUM, imala je za cilj da se istraži i mapira zona potapanja ovih burića, koje su evropske zemlje koristile kao rešenje za upravljanje otpadom između 1946. i 1993. godine. U to vreme, potapanje radioaktivnog otpada u more smatralo se uobičajenim procesom, unatoč trenutnim propisima koji bi to zabranili.
Naučnici su mapirali tačno određenu oblast u međunarodnim vodama, koja se nalazi otprilike 1.000 kilometara jugozapadno od Bresta i 650 kilometara severozapadno od Korunje u Španiji. U procesu istraživanja korišćen je sonar visoke rezolucije, smešten na autonomnoj podmornici „Uliks“, koja je ovim putem ostvarila svoju prvu naučnu misiju. Tokom 16 zarona, podmornica je uspešno mapirala buriće koji su se prostirali na površini od 163 kvadratna kilometra.
Naučni tim je uslikao pedesetak burića, beležeći različita stanja očuvanja. Samo neki od burića su pokazivali znake korozije, a pojavile su se i morska anemona koje su se naselile na njihovim površinama. Uočena su i potencijalna curenja nepoznate materije, za koju se pretpostavlja da je bitumen. Instrumenti za merenje radioaktivnosti nisu detektovali visoke nivoe zračenja, jer su rezultati bili slični prirodnom pozadinskom zračenju.
U narednim mesecima sprovešće se preciznije laboratorijske analize uzoraka sedimenata, vode i riba kako bi se dodatno ispitalo stanje ekosistema u tom području. Ove analize bi trebale da pruže jasniju sliku o uticaju koji potopljeni burići sa radioaktivnim otpadom mogu imati na životnu sredinu.
Istraživački tim sastavljen je od stručnjaka iz različitih institucija, uključujući CNRS, Institut za razvojna istraživanja (IRD), Univerzitet u Bergenu, kao i institucije iz Nemačke i Kanade. Ova međunarodna saradnja naglašava koliko je važno razumevanje problema radioaktivnog otpada koji se nalazi na dnu okeana.
Prema dostupnim podacima, više od 200.000 burića sa radioaktivnim otpadom potopljeno je u abisalnu ravnicu severoistočnog Atlantika do 1993. godine. Ove buriće su evropske države odlagale na dubinama većim od 4.000 metara, u međunarodnim vodama, što dodatno komplikuje situaciju. Brojna pitanja ostaju bez odgovora, uključujući potencijalne rizike za morski život i unikatne ekosisteme u ovom delu okeana.
U svetlu ovih saznanja, naučnici naglašavaju važnost kontinuiranog istraživanja područja pogođenih odlaganjem radioaktivnog otpada. Potrebno je utvrditi efekte koji ova akcija može imati na morski ekosistem, a takođe ukazuju na nužnost razvijanja sigurnih i ekološki prihvatljivih strategija za upravljanje otpadom u budućnosti.
Zaključak ove misije pokazuje da je situacija složena i da je potrebno više istraživanja kako bi se razjasnili potencijalni rizici. U međuvremenu, rezultati merenja ukazuju na to da voda u tom području nije zagađena velikim nivoima radioaktivnosti, ali će naredne analize biti ključne za sticanje dubljeg razumevanja uticaja koji potopljeni burići sa radioaktivnim otpadom mogu imati na morsku sredinu i biodiverzitet.
