Mađarski premijer Viktor Orban, koji je na vlasti već više od dve decenije, suočava se sa značajnom pretnjom u predstojećim izborima planiranim za april 2026. Godine, piše BBC u analizi trenutne političke situacije u Mađarskoj. Prema njihovim saznanjima, Orbanova pozicija postala je ranjivija usled pojave novog izazivača iz njegovog političkog tabora – desnog centra – Petra Mađara.
Mađar, 44-godišnjak koji je godinama bio blizak Orbanovom Fidesu, iznenadio je političku scenu svojom pojavom kao konkurent u februaru 2024. godine. Njegov uspon dogodio se usred skandala koji je uzdrmao Orbanovu vladu, a koji je bio povezan sa pomilovanjem muškarca osuđenog za prikrivanje seksualnog zlostavljanja dece. Ova afera dovela je do ostavke predsednice Katalin Novak, kao i ministarke pravosuđa Judit Varge, bivše supruge Petera Mađara.
Skandal je ozbiljno naštetio Orbanovoj reputaciji, koja se oslanja na ideju o zaštiti tradicionalnih porodičnih vrednosti. Opozicioni aktivista Robert Puser, vođa građanske inicijative Otpor građana, ukazuje na to da Mađar pažljivo balansira između različitih političkih stavova. Dok ga neki Fidesovi zvaničnici i mediji pokušavaju predstaviti kao liberala, Mađar ostaje blizak konzervativnim vrednostima, što mu pomaže da zadrži podršku ruralnih birača, na kojima je Orban više godina gradio svoju moć.
U međuvremenu, ankete pokazuju da stranka Tisa, koju vodi Mađar, uživa prednost nad Fidesom, variirajući između 9 i 18 postotnih poena. Osim nekoliko izuzetaka, kao što je vladin tink-tank “Viewpoint Institute,” koji i dalje daje malu prednost Fidesu, većina istraživanja javnog mnjenja sugeriše da bi Mađar mogao preuzeti vlast.
Jedan od glavnih faktora ove promene u percepciji javnosti jeste pogoršano stanje u zdravstvenom sistemu, obrazovnim institucijama i železničkoj mreži. Ovi problemi su postali centralne teme u kampanjama, i stranka Tisa planira da ih iskoristi kao alat za ostvarenje uspeha na izborima. Orbanova vladavina, koja je nekada bila hvaljena i na međunarodnoj sceni, izgleda da gubi na popularnosti kod domaće publike.
Viktor Orban je na vlasti 19 od 35 godina, od trenutka kada je 1990. godine srušen komunizam u Mađarskoj, što ga čini jednim od najiskusnijih vođa Evropske unije. Njegova stranka, Fides, prešla je značajnu transformaciju, udaljavajući se od liberala i usvajajući konzervativni, nacionalistički, desničarski identitet. Tokom migracione krize 2015. godine, Orban je izbeglice klasifikovao kao deo „migrantskog pokreta“ koji uključuje ekonomske migrante i strane borce.
Od početka ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine, Orban je bio protiv slanja vojne pomoći Kijevu i protiv članstva Ukrajine u Evropskoj uniji. Njegova sposobnost da identifikuje strahove birača bila je ključna za njegovu dugotrajnu vlast, donoseći mu pobede na izborima 2010., 2014., 2018. i 2022. godine.
Ukoliko Orban zaista izgubi vlast na sledećim izborima, to bi predstavljalo značajan istorijski preokret za Mađarsku. U svetlu trenutnih dešavanja i rastuće popularnosti njegovog izazivača, politička scena u Mađarskoj nikada nije bila nestabilnija. S obzirom na sve ovo, naredne godine će biti ključne za budućnost mađarske politike i same zemlje.
