Prota Steva Dimitrijević ostavio je dubok trag u srpskoj istoriji, ali njegovo ime danas poznaje mali broj ljudi. Kao sveštenik, pedagog, humanista i patriota, delovao je pretežno u Prizrenu, Skoplju i Pirotu, gde je školovao generacije učenika, među kojima su i budući patrijarsi. Vladika Nikolaj Velimirović ga je opisao kao anđela Božjeg za južnu Srbiju.
Prota Steva bio je most između Istoka i Zapada. Studirao je u Berlinu i Kijevu, a kroz život je sarađivao s ruskim i srpskim intelektualcima, a također je bio blizak i običnim ljudima. Njegova predanost narodu bila je očigledna, čak i kada se suočavao s progonima zbog svojih stavova i dela.
O njegovom životu i delovanju decenijama piše publicistkinja Zorica Peleš. Njena istraživanja pomažu da se bolje razume uloga koju je prota Steva imao u obrazovanju i očuvanju srpskog identiteta. U razgovoru za emisiju „Na ivici“, ona otkriva zašto se ovaj važan lik srpske istorije često previđa i kakvo nasleđe ostavlja.
Prota Steva je bio jedan od najznačajnijih duhovnika Srbije, obrazovan u Berlinu i Kijevu. Govorio je više jezika, a njegov uticaj na obrazovanje bio je nemerljiv. Mnogi njegovi učenici postali su istaknuti crkveni pogledi. Nažalost, kada je Zorica Peleš 2001. godine objavila knjigu o njemu, nije bilo interesa u Srbiji, dok su stranci prepoznali njegov značaj.
Njegovo delovanje ostavilo je snažan uticaj na razvoj obrazovanja i crkvenog života u južnoj Srbiji na prelazu iz 19. u 20. vek. Kada je 1899. godine postao rektor Bogoslovije u Prizrenu, uspeo je da stvori pravu oazu učenosti i kulture. Njegov dolazak u Skoplje kao direktora gimnazije ponovo je doneo uspeh, podsticanjem kvaliteta obrazovanja i zapošljavanjem vrsnih profesora.
Iako je njegovo delovanje bilo iznimno, prota Steva se često suočavao s osporavanjima i kritikama. Mnogi su se protivili njegovim idejama, a iako je bio velikodušan darodavac Narodne biblioteke u Beogradu, njegovo ime često nije pominjano. Patrijarh Varnava je govorio o njegovim zaslugama prilikom osnivanja Bogoslovskog fakulteta, dok su se neki protivili njegovoj saradnji s ruskim kolegama.
U očima običnog naroda, prota Steva je gotovo svetac. Njegova prisutnost tokom teških trenutaka, kao što je povlačenje srpske vojske preko Albanije 1915. godine, osnažila je njegovu reputaciju. Iako je mogao napustiti zemlju sa svojim učenicima, odlučio je ostati uz narod, što je dovelo do njegovog gotovo mučeničkog statusa u očima ljudi.
Zorica Peleš decenijama prikuplja građu o proti Steve, želeći da ga spasi od zaborava. Njena posvećenost istraživanju njegovog života doprinosi očuvanju njegovog nasleđa. Danas deo te građe čuva Arhiv SANU, čime se osigurava da se njegovo ime ne zaboravi i da se vrednost njegovih dela prenese na buduće generacije.
