Na Zlatiboru se od 13. do 14. aprila 2025. godine održava ekološka akcija pod nazivom „Povratak zlatnog bora na Zlatibor“. Ova akcija organizovana je u saradnji sa udruženjem Discover Serbia, uz podršku Delegacije Evropske unije u Srbiji i Šumarskog fakulteta, a ima za cilj očuvanje retkog zlatnog bora koji je autentični simbol ovog kraja. Istovremeno, akcija se odvija na više lokacija od značaja, uključujući područje pored gondole, Turističke organizacije Zlatibor i odabrane vidikovce.
Zlatni bor je varijetet belog bora sa karakterističnim zlatnožutim iglicama i trenutno se u Srbiji može naći samo četiri primerka ove jedinstvene vrste. Kroz ovu akciju, organizatori žele da pruže sistematski i naučni pristup očuvanju i vraćanju zlatnog bora na njegove nekadašnje lokacije. Tokom dva dana akcije, eksperti će se fokusirati na kalemljenje i sadnju zlatnog bora kako bi obezbedili njegov opstanak.
Profesionalci iz Šumarskog fakulteta napominju da je zlatožuti bor rezultat somatske promene kod običnog belog bora, i da se zbog toga ne može naslediti kroz seme, nego isključivo vegetativnim razmnožavanjem. Tokom kalemljenja se koriste sadnice belog bora iz rasadnika, a razmnoženi grančice zlatnog bora preuzete su iz prirodnog staništa tokom terenskih istraživanja. Ova procedura omogućava očuvanje karakteristika zlatnog bora, poput njegovih jedinstvenih i estetski privlačnih četina.
Profesor Dr. Vladan Ivetić sa Šumarskog fakulteta u Beogradu ističe da je svaka grančica koju koriste za kalemljenje dragocena, jer su zlatni borovi praktično na izumiranju. Fizičke karakteristike zlatnog bora, posebno sadržaj zlatnih iglica, čine ga posebno atraktivnim, ali i ugroženim. Ova akcija ne samo da će doprineti očuvanju ove vrste, već će i podići svest među lokalnim stanovništvom o važnosti zaštite prirode i biodiverziteta.
Ulagače u akciju motiviše i prosvetiteljski aspekt. Organizatori se nadaju da će privući pažnju javnosti i inspirisati lokalnu zajednicu da se uključi u slične inicijative, čime će se stvoriti dugoročna kultura zaštite životne okoline. Očekuje se da će u akciji učestvovati mnogobrojni volonteri, lokalni građani i ljubitelji prirode.
U konačnici, cilj je ne samo obnova zlatnog bora, već i unapređenje ekosistema Zlatibora, što će doprineti očuvanju prirodnih vrednosti i ekološke ravnoteže u ovoj prelepoj planinskoj regiji. Akcija „Povratak zlatnog bora“ predstavlja važan korak ka očuvanju prirodnog blaga koje Zlatibor pruža, dok istovremeno povezuje ljude sa prirodom i jača zajedništvo među svim učesnicima.
