U Manastiru Tronoša, srednjevekovnom zadužbinu Nemanjića osnovanom 1217. godine, proteklog vikenda proslavljen je Sveti Pantelejmon, krsna slava manastirske kapele. Ova kapela je deo „Česme devet Jugovića“, jednog od najznačajnijih i najlepših spomenika u Srbiji, poznate ne samo kod nas, već i širom Evrope i sveta.
Nakon liturgije u crkvi manastira i tradicionalnog lomljenja slavskog kolača, vernici su se u svečanoj litiji uputili prema „Česmi devet Jugovića“. U litiji su uzeli učešće mnogi lokalni vernici, ali i brojni gosti iz Republike Srpske i inostranstva. Svetkovina je održana u duhu jedinstva, ljubavi i verovanja u Boga. Kako je istakao Zoran Marjanović, vernik iz Vukovog Tršića, „učesnici litije su pokazali kako se voli i poštuje vera, domovina i porodica“.
Česma „Devet Jugovića“ nosi ime po devetorici braće, na čelu sa ocem Jug Bogdanom, koji su nju podigli godinu dana pre poznate Bitke na Kosovu, 1388. godine. Odatle, bistri izvor izlazi iz deset lula, a voda se tradicionalno smatra svetom. Pored braće Jugovića, izvor su posetili i mnogi značajni ličnosti srpske istorije, kao što su Sveti Stefan Jovanović Tronoški, koji je poginuo u Zvorniku 1799. godine, Vuk Karadžić, otac srpske pismenosti, i akademik Jovan Cvijić, jedan od najznačajnijih naučnika u srpskoj istoriji i Lozničanin čija je porodica često posetila ovaj manastir.
Voda iz česme se vekovima koristi i smatra se svetom. Mnogi meštani svakodnevno dolaze po vodu, a tokom leta, kad presuše cevi, koriste burad da bi poneli vodu kući, verujući da će ona doneti blagoslov. Milan Jović iz Batra kod Bijeljine je jedan od vernika koji redovno dolazi po vodu za svoju porodicu, rodbinu i prijatelje. „Besplatno je,“ kaže Jović, „jer je to logično, pošto je sveto.“
Narandžasta jesenja sunčeva svetlost dodatno je ulepšala atmosferu okupljanja. Verovanje u čudesno delovanje svetih mesta, kao i u lepotu zajedništva u veri, učinilo je ovaj događaj posebnim. U manastiru Tronoša organizatori su pripremili i sadržaje za sve uzraste, kako bi se vernici i gosti mogli družiti i deliti svoje umove i duše.
Ova proslava ne znači samo sećanje na istorijske ličnosti i događaje, već i podsećanje na značaj duhovnosti, tradicije i zajedništva u današnjem svetu prepunom izazova. Manastir Tronoša, kao duhovno središte, nastavlja da igra ključnu ulogu u očuvanju srpske kulture i identiteta.
