Grupa od šest episkopa Srpske pravoslavne crkve (SPC) nedavno je saopštila da se ograđuje od stavova koje je iznela crkva o studentima koji protestuju u Srbiji. Ovi episkopi, među kojima su mitropoliti Joanikije, Grigorije, Justin, Dimitrije, arhiepiskop Maksim i episkop Irinej, pozvali su na poštovanje studenata i priznanje njihove „pravedne i dostojanstvene borbe“. U saopštenju koje su objavili na zvaničnoj stranici Mitropolije crnogorsko-primorske, ukazali su na potrebu odgovornog izražavanja i izveštavanja o ovom pitanju.
Ova izjava je usledila nakon što su neki crkveni lideri, uključujući mitropolita Davida, izrekli uvredljive komentare o studentima, povezujući ih sa „obojenim revolucijama“ i nazivajući ih „srpskim ustašama“. Episkopi su ovom prilikom istakli da su „kao arhijereji te crkve, u obavezi da se javno izjasne protiv bilo kakvog govora koji dehumanizuje druge, a posebno protiv onog koji nipodaštava mlade ljude i njihove doprinose društvu“.
Oni su naglasili da Crkva treba da bude mesto ljubavi i prihvatanja svih ljudi, ukazujući na to da je istorija pokazala da govorevi koji ponižavaju dostojanstvo drugih često vode do teških društvenih tragedija. Crkveni lideri su istakli da kao pastiri nemaju prava da dopuštaju takvu retoriku u društvu i unutar crkvenih zajednica. „Reč je tu da služi za komunikaciju, ona je osnova promena i mora biti autentična“, naveli su.
Episkopi su takođe komentarisali da je neprihvatljivo da se bilo ko, pa tako i studenti, poistovećuju sa zlom iz prošlosti, kao što su ustaše. „Srpski narod koji je preživeo golgotu ustaškog terora svestan je da ovakva poređenja nikada ne bi trebalo da budu izgovorena, iz poštovanja prema žrtvama“, poručili su.
Uz to, episkopi su appellovali na vlastite kolege, moleći ih da ne dozvole da ovakav jezik postane prihvatljiv ili uobičajen. Takođe su pozvali na preispitivanje uređivačke politike zvanične internet stranice SPC kako bi ona odražavala sabornost crkve i njenu brigu za sve njene članove.
U svetlu događaja, brojni komentatori ističu da je ovo saopštenje episkopa odraz unutar crkvenog prostora u kojem se preispituje način na koji se govori o studentima i društvenim aktivistima. Ova situacija pokazuje dublje tenzije unutar SPC i načina na koji crkva može uticati na društvene pokrete i proteste, posebno među mladima.
Ovo pitanje takođe otvara diskusiju o angažmanu crkve u društvenim pitanjima, kao i o odgovornosti duhovnih vođa da brane dostojanstvo pojedinaca i grupa, umesto da ih etiketiraju kao neprijatelje. Mnogi smatraju da crkva, kao institucija, treba da bude most koji povezuje ljude, a ne izvor podela ili neprijateljstva.
Episkopi su obavestili javnost da su svesni važnosti komunikacije i načina na koji se poruke prenose, te da će nastaviti da se bore protiv svakog oblika dehumanizacije. Njihovo javno istupanje može se smatrati pozitivnim iskorakom ka otvorenom dijalogu unutar crkve i šire, a njihov stav može poslužiti kao podsticaj za promene u načinu na koji se crkva pozicionira u odnosu na savremene društvene izazove.
Ukratko, episkopi SPC su uputili snažnu poruku o potrebama javnog izvinjenja i preispitivanja unutrašnjih stavova i retorike prema studentima, ističući da svi u društvu imaju pravo na dostojanstvo i poštovanje, a posebno oni koji se bore za pravedne ciljeve. Ova dinamika unutar SPC dodatno će oblikovati njen odnos prema potpunoj generaciji mladih ljudi koja se zalaže za promene u društvu.
