Knjiga „Srbi na Kosovu i Metohiji u 20. i 21. veku“ autora Dragoslava Ćetkovića predstavljena je prošle nedelje na skupu u Kolarčevoj zadužbini. Izdavačka kuća „Obeležja plus“ i Fondacija „Braća Karić“ objavile su ovu knjigu kao nastavak Ćetkovićeve prve istoimene knjige iz 2018. godine. Autor više od 700 biografskih jedinica i preko 250 fotografija predstavlja srpsko kulturno nasleđe sa Kosova, uključujući biografije patrijarha Porfirija, episkopa Ilariona, članova porodice Karić, dirigentkinje Jasmine Novokmet, kompozitora Blagoja Košanina, vokalne solistkinje Sonje Perišić, glumca Milana Vasića, pevačice Pavline Radovanović, Viktorije, i brojnih drugih.
Jedan od zanimljivijih priča u knjizi je priča o Zoni Zamfirovoj, čiju lepotu je Stevan Sremac opisao u dramama, a Zdravko Šotra na filmu. Zona, čije pravo ime je bilo Jevrosima Kijametović, rođena je 15. juna 1874. u Prištini i živela je do 1943. godine kada je zbog okupatorskog terora nad Srbima morala da napusti svoj dom i preseli se u Beograd. Preminula je 22. novembra 1952. i sahranjena na Novom groblju u Beogradu. Iza sebe je ostavila devet unučadi i 14 praunučadi, a jedna od praunuka dobila je ime Zone. Pri kraju života, Jevrosima je gledala predstavu „Zona Zamfirova“ u Narodnom pozorištu koja joj se nije svidela. Autor knjige Dragoslav S. Ćetković istražuje ovu priču i dublje se bavi životom Zonine porodice i potomaka.
Knjiga sadrži preko devet stotina leksikografskih odrednica posvećenih značajnim ličnostima koje su ostavile trag na Kosovu i Metohiji, kako rođene tamo tako i pridošle iz drugih sredina. Pored biografija značajnih ličnosti, autor se bavi i različitim aspektima kulturnog nasleđa srpskog naroda na Kosovu, uključujući domaćice, privrednike, učitelje, pisce, novinare, akademike, crkvene velikodostojnike, muzičare, glumce, sportiste i druge stvaraoce koji su obeležili svoje vreme na Kosovu.
„Srbi na Kosovu i Metohiji u 20. i 21. veku“ donosi široku panoramu života i rada Srba na Kosovu i Metohiji kroz vekove. Autor istražuje i otkriva manje poznate i zanimljive priče o ovom značajnom delu srpske istorije i kulture. Knjiga je važna ne samo kao naučno delo već i kao doprinos očuvanju sećanja na srpsko kulturno nasleđe na Kosovu i Metohiji.
