Supermesec je prirodna pojava koja se događa kada se pun Mjesec nadje u svojoj najbližoj tački Zemlje, što ga čini većim i svjetlijim nego obično. Ovaj period je vrlo uzbudljiv za ljubitelje astronomije, jer pruža priliku da se posmatra neobičan krajolik na noćnom nebu.
Vrhunac ovog nebeskog fenomena, nazvanog „plavi supermesec“, očekuje se tokom avgusta 2024. godine. Iako je isti fenomen zabilježen i u avgustu 2023, sledeći se očekuje tek za više od deset godina, u januaru i martu 2037. godine.
Supermesec nastaje zbog eliptične putanje Mjeseca oko Zemlje. Kada je Mjesec najbliži našoj planeti, na oko 363.300 kilometara udaljenosti, izgleda veći i sjajniji nego inače. Ovaj supermesec deluje čak 14 posto veći i 30 posto sjajniji nego kada je najudaljeniji od Zemlje, na oko 405.500 kilometara.
Iako razlika možda izgleda suptilno, supermesec ima značajan uticaj na Zemlju. On može uzrokovati veće plime nego što je to obično slučaj, zbog svoje blizine. Očekuje se da će mesec u punom sjaju biti vidljiv na noćnom nebu iznad Srbije, uprkos eventualnoj delimičnoj oblačnosti.
„Pavli Mesec“ je termin koji se koristi kada se pun Mjesec pojavi dva puta u istom kalendarskom mjesecu. Mesečev ciklus traje 29,5 dana, što znači da 12 punih ciklusa traju 354 dana, što je malo kraće od godine. Zbog toga, otprilike svake dve i po godine dolazi do pojave plavog mjeseca.
Ipak, važno je napomenuti da plavi Mjesec nema veze sa njegovom bojom, već sa frekvencijom njegovog pojavljivanja u određenim periodima. Mesec može povremeno izgledati plav zbog sitnih čestica u atmosferi koje rasipaju svjetlosne zrake.
Do kraja 2024. godine očekuju nas još tri supermeseca – 18. septembra, 17. oktobra i 15. novembra. Septembarski supermesec će biti delimično pomračen, što znači da će Zemljina senka prekriti dio Mjeseca, ali to neće biti primjetno posmatračima.
Najimpresivniji supermesec očekuje nas u oktobru, kada će Mjesec biti oko 100 kilometara bliži Zemlji nego inače. Ovaj fenomen pruža izvanrednu priliku ljubiteljima astronomije da posmatraju spektakularne nebeske pojave i uživaju u ljepoti univerzuma.
