Film „Mlad i zdrav kao ruža“, snimljen 1971. godine, predstavlja jedno od najkontroverznijih dela srpske kinematografije. Njegova premijera je izazvala mnoštvo reakcija, ali ono što je najznačajnije jeste da je film bio zabranjen punih 35 godina. Razlog za ovu zabranu leži u explicitnim scenama koje uključuju golotinju, seks, drogu i nasilje, ali i snažnu kritiku tadašnjeg političkog sistema. Glavnu ulogu tumači mladi Dragana Nikolić, koji igra mafijaša Stiva.
Ovaj film nije samo prešao granice tadašnjih normi, već je i jasno ukazao na nedostatke društva, ostavljajući snažnu poruku protiv režima. U kontekstu vremena, bio je izuzetno avangardan i kontroverzan, preteča nekih od kasnijih kultnih naslova kao što su „Pank“ ili „Tvin Piks“. U vreme kada su drugi filmovi u Jugoslaviji bili uobičajeni i uglavnom bezazleni, „Mlad i zdrav kao ruža“ je razbio okvire i postavio nova pitanja o slobodi umetnosti i izražavanja.
Pored svih kontroverzi oko sadržaja, ovaj film nosi i tragičan pečat. Tokom godina, izveštaji o smrtnim slučajevima troje članova ekipe nakon snimanja doprineli su njegovoj reputaciji „ukletog“ filma. Mediji su spekulisali o mogućim uzrocima, a neki su čak tvrditi da je reditelj nosio odgovornost za rešenje tih tragičnih sudbina. Ovakvi događaji samo su dodatno pojačali misteriju oko filma i njegovih stvaralaca.
Na premijeri koja je održana u Puli, reakcije kritike i publike bile su izrazito negativne. Mnogi su smatrali da film nije trebao da ugleda svetlost dana. Bivši pripadnik tajne službe predložio je da se reditelj pošalje na Goli otok, dok su drugi insistirali na njegovom povlačenju iz bioskopa. Čak je i ugledni reditelj Goran Marković izrazio kritike na račun filma. Ipak, kako su godine prolazile, stavovi o ovom delu su se počeli menjati.
Nakon skoro tri i po decenije zabranjivanja, „Mlad i zdrav kao ruža“ je konačno doživeo svoju pravu premijeru na FEST-u 2006. godine. Ovaj događaj označio je početak novog poglavlja za film, koji je odjednom stekao status instant klasika. Publika je bila u mogućnosti da vidi Dragana Nikolića u punom svetlu, bez cenzure koja mu je onemogućila da pokaže svoja umetnička izražavanja.
Film je tada počeo da se prepoznaje kao jedno od najvažnijih dela u istoriji domaće kinematografije. Mnogi kritičari i gledatelji danas ga smatraju hrabrim i inovativnim. Scene iz filma i dalje se prepričavaju, dok njegov sadržaj izaziva duboke diskusije o slobodi umetnosti, granicama političkog izražavanja i kulturi uopšte.
Zaključak je da se „Mlad i zdrav kao ruža“ ne može posmatrati samo kao film, već i kao društveni fenomen koji nije izgubio na relevantnosti ni više od četiri decenije kasnije. Njegova sposobnost da izazove debate i pokrene pitanja o umetnosti, cenzuri i društvenim normama ostaje snažna i relevantna. Dragana Nikolić je postao simbol te borbe, a njegovo ostvarenje vodi gledaoce na putovanje kroz teme koje su i danas, više nego ikada, važne za razumevanje društva u kojem živimo.
Ova priča o jednom filmu, njegovoj sudbini, kontroverzama i tragičnim okolnostima ostavlja snažan utisak, pozivajući nas da se zapitamo koliko su umetnost i sloboda izražavanja važni u našim životima. „Mlad i zdrav kao ruža“ neće biti zaboravljen, jer njegove poruke i dalje odjekuju u savremenom svetu.
