Naučnici sa Medicinske škole Harvarda nedavno su otkrili da litijum igra ključnu ulogu u očuvanju zdravlja mozga, a njegovo smanjenje može biti rana indikacija Alzheimerove bolesti. Ova otkrića, objavljena u časopisu Nature, rezultat su višegodišnjih istraživanja koja su proučavala odnos između litijuma i neurodegenerativnih bolesti, sa posebnim naglaskom na Alzheimerovu bolest.
U ovoj studiji, istraživači su identificirali kako se litijum u mozgu gubi u prisustvu toksičnih amiloidnih naslaga, koje su poznate kao jedan od glavnih uzroka Alzheimerove bolesti. Istraživanje je pokazalo da novi tip litijumskih jedinjenja može zaobići ovu vezu sa naslagama i potencijalno povratiti normalne funkcije mozga kod miševa, bez toksičnih efekata koji su prisutni u konvencionalnim litijumskim tretmanima.
Takođe su ustanovili da je gubitak litijuma među prvim promenama koje se događaju pre nego što se javne su znaci bolesti. U eksperimentima na miševima, smanjenje nivoa litijuma ubrzalo je pogoršanje mozga i gubitak pamćenja. Nakon primene novih litijumskih spojeva, stanje se poboljšalo, a pamćenje je vraćeno.
Ovi nalazi predstavljaju novi pristup u razumevanju Alzheimerove bolesti i nude mogućnosti za raniju dijagnostiku, prevenciju i terapiju. Istraživači su istakli da su rezultati usaglašeni sa prethodnim kliničkim opservacijama, koje pokazuju da neki ljudi sa istim rizicima ne razvijaju demenciju zahvaljujući očuvanju litijuma u telu.
Procenjuje se da Alzheimerova bolest pogađa između 50 i 400 miliona ljudi širom sveta. Možda najznačajniji aspekt ove studije jeste to što može otvoriti vrata novim tretmanima koji se fokusiraju na litijum, a ne samo na amiloid beta ili tau proteine, koji su do sada bili u centru istraživanja.
Glavni autor studije, profesor Brus Jankner, naglasio je da nedostatak litijuma može biti ključni faktor koji doprinosi razvoju Alzheimerove bolesti. Njegova laboratorija razvila je protokole za identifikaciju litijumskih jedinjenja koja su efikasna čak i u vrlo niskim dozama, što je značajno jer tradicionalni litijumski tretmani imaju toksične efekte, posebno kod starijih osoba.
Kao deo istraživanja, istraživači su koristili napredne tehnike kao što je masa spektroskopija da analiziraju nivoe litijuma u mozgu i krvi kod ljudi sa različitim kognitivnim zdravljem. Otkrili su da su nivoi litijuma bili znatno viši kod kognitivno zdravih pojedinaca u poređenju sa onima koji su imali blage ili uznapredovale oblike demencije.
Osim toga, eksperimenti su pokazali da smanjenje unosa litijuma putem ishrane dovodi do ubrzanog razvoja Alzheimerove bolesti kod miševa, uzrokujući značajne promene u funkciji mozga koje su tipične za ovu bolest. Ove promene uključuju gubitak sinapsi i povećanu inflamaciju, što su sve pravi pokazatelji neurodegeneracije.
Iako rezultati istraživanja pokazuju značajan potencijal za razvoj novih terapija, Jankner upozorava na potrebu daljih kliničkih ispita kako bi se potvrdila efikasnost i sigurnost ovih tretmana. On preporučuje oprez u primeni litijumskih preparata bez dovoljno dokaza o njihovoj sigurnosti.
Ukoliko se ovi rezultati potvrde kroz kliničke studije, budućnost lečenja Alzheimerove bolesti mogla bi se značajno promeniti. Istraživanja su pokazala da bi rutinski testovi nivoa litijuma mogli dati informacije o osobama koje su u riziku od razvoja bolesti, otvarajući mogućnosti za prevenciju ili odlaganje simptoma.
Ova studija predstavlja svetlo nade u borbi protiv Alzheimerove bolesti, naglašavajući važnost nastojanja da se litijum istraži kao potencijalni terapeutski agens koji bi mogao poboljšati kvalitet života pacijenata i usporiti kognitivni pad. Naučnici su optimistični da će litijum orotat i slične jedinjenja soon ući u klinička ispitivanja i potencijalno promeniti način na koji se Alzheimer tretira.
